آچمزی در شطرنج

[شقایق]

آچمزی

آچمزی يکی از مهمترين تمهای تاکتيکی است که در بازيهای عملی بسيار مورد استفاده قرار می‌گيرد. در اين تم تاکتيکی مهره‌ای مورد حمله قرار میگيرد که مهره با ارزشتر يا خانه مهمی را پوشش می‌دهد و در صورت حرکت دادن اين مهره ، مهره يا خانه زيرين مورد حمله قرار می‌گيرد. بديهی است که اگر مهره پوشش داده شده شاه باشد مهره پوشش دهنده قادر به حرکت نيست و اصطلاحاً در اين حالت می‌گوييم: مهره پوشش دهنده آچمز کامل است.

معمولاً آچمزی به عنوان يک تم تاکتيکی مطرح است اما در بسياری از وضعيتها يک آچمزی، استراتژی کل بازی را تعيين می‌کند.

آچمزی بر اساس مهره يا خانه پوشش داده شده و مهره پوشش دهنده به سه نوع الف: آچمزی کامل ب : شبه آچمزی ج: نيمه آچمزی تقسيم می‌شود.

اسب c3 قادر به حرکت نيست
(آچمزی کامل)

اسب c3 قادر به حرکت است
ولی وزيرش را از دست می دهد
(شبه آچمزی)

فيل e3 نمی تواند Rb6 را بگيرد
ولی در جهت خط آچمزی می‌تواند حرکت کند
(نيمه آچمزی)

البته ما قصد نداريم اين سه نوع از آچمزی را بصورت مجزا از هم بررسی کنيم. زيرا طرحهای کلی در آچمزی کامل و شبه آچمزی تقريباً به يک صورت است و امکان تبديل نيمه آچمزی به آچمزی کامل و شبه آچمزی بسيار زياد است. اکنون برای درک بهتر از چند نمونه ساده شروع می کنيم.


نمونه اول

سفيد: پاول مورفی

سياه: پاول روس

سيمولتنه 1858

چون معمولاً مهره آچمز شده قادر به حرکت نيست ؛ مهره ضعيفی محسوب می شود بنابراين با فشار آوردن به آن می‌توانيم از ضعف آن استفاده کنيم. در اينجا اسب b8 آچمز شده است و در صورت حرکت کردن رخ a8 از دست می رود بنابراين:

1. Bf4!

و گرفتن اسب b8 در حرکت بعد.


نمونه دوم

همانگونه که ملاحظه می کنيد اسب f6 توسط فيل سفيد آچمز شده است و در صورت حرکت وزير سياه از دست می رود. بنابراين:

1. Ne4!

سفيد يک سوار پيش می افتد.


نمونه سوم

در اين نمونه فيل f6 يک مهره نيمه آچمز است و فقط در خط آچمزی قادر به حرکت است. ببينيد که سفيد چگونه با قربانی دادن تفاوت و تبديل مهره نيمه آچمز به آچمز کامل يک سوار پيش می‌افتد.

1. Rxf6!

در صورت:

1.g5?, Bxc3

1…, Rxf6 2. g5

و سفيد يک سوار پيش می افتد.