تصفيه کردن در شطرنج

[devil-man]

تصفيه کردن(1)

اين تم تاکتيکی برای تصفيهُ (تخليه) خانه يا قطر و يا ستونی صورت می گيرد که تا بتوانيم از خانه يا قطر و ستونی که اخيرأ تصفيه شده است، استفاده موثر بکنيم. بيشتر مواقع مهره ای که راه را (خانه،قطر،ستون و...) برای استفاده مهره‌های ديگر خالی می‌کند، خودش در اين راه قربانی می‌شود. و اگر اين قربانی در زمان حمله به روی شاه دشمن صورت گيرد نتيجهُ عمل خيلی قويتر و موثرتر است.اکنون به چند نمونه از اين تم می‌پردازيم.

دياگرام 1

همانگونه که در شکل بالا ملاحضه می کنيد، اسب a4 مانع از حرکت+Ra8 و مات است،بنابراين سفيد با حرکت+Nb6 ستون a را برای رخ تصفيه می کند.البته سفيد با انجام حرکاتی مانند Nb2 و يا Nc3 نيز می توانست ستون a را خالی کند اما حرکت+Nb6 چون همراه با کيش است جواب سياه را اجباری میکند و سياه ديگر فرصتی برای دفاع پيدا نمی کند.

1.Nb6+!,cxb6 (1....,Kb8 2.Ra8#) 2.Ra8#

دياگرام2

اکنون به دياگرام2 توجه نمائيد که در آن سفيد يک تصفيهُ ستون زيبايی را به نمايش می گذارد.

1.Rh7+!

و رخ قربانی می شود.(دياگرام3)

دياگرام3

اکنون ستون g و خانه g7 برای مات کردن سياه خالی شده.

1....,Kxh7 2.Qg7#

دياگرام4

اسب سفيد مانع از حرکت Qh7 است،بنابراين:

1.Ne7+!

تصفيه قطر!

اسب g6 برای تصفيهُ قطر b1_h7 قربانی می شود.

1...,Rxe7 2.Qh7#

دياگرام5

همان وضعيت دياگرام4 ،اما اين بار حرکت با سياه است.

فيل d6 مانع از حرکت Qh2 و مات است. بنابراين:

1....,Bc5+!

تصفيه قطر!

به اين نکته دقت کنيد که سياه حرکت را برای سفيد اجباری می کند!

2.bxc5,Qh2#

[devil-man]

تصفيه کردن(2)

به دياگرام6 توجه کنيد.سفيد از لحاظ مهره بسيار عقب است،اما با تصفيهُ خانه f7 تهديد Nf7 مات را ايجاد می کند.

دياگرام6

1.Qf6+!!

قربانی کردن وزير برای خالی کردن خانهُ f7 !(دياگرام7)

دياگرام7

1....,Bxf6 2.Nf7#

1....,Nxf6 2.Nf7#

1....,Rg7 2.Qxg7#

همانگونه که قبلأ گفته شد مهره‌ای که راه را برای مهرۀ ديگر هموار می‌کند خود معمولأ قربانی می‌شود ؛ نکتهُ مهمتر اينکه مهرۀ قربانی شده اکثرأ حرکت حريف را نيز اجباری می‌کند.

دياگرام(8)

يک نمونهُ ديگر از تصفيهُ خانه.

نوبت حرکت با سفيد است و سياه تهديد مات در يک حرکت با Qxg2 را دارد.سفيد چگونه ادامه دهد ؟ اگر :

1.Rd2?,Qe1+

يا :

1.Qf2?,Qxf2+ 2.Kxf2,Rc2+

در هر دو ادامه سياه به وضعيت برنده ای می‌رسد. اما...

دياگرام9

1.Qh8+!!

خالی کردن خانهُ f6 !! اکنون سفيد تهديد +Bf6 (خالی کردن خانهُ d8 ) و سپس Rd8 مات را دارد.

1...,Kxh8 2.Bf6+,Kg8 3.Rd8#